Ana Sayfa  |  Yardım  |  Üyeler  |  Giriş  |  Kayıt


Forum Ana Sayfası  »  SİVAS TARİHİ  »  SİVAS'TAKİ TARİHİ ESERLER
 »  Eski Sivas Evleri

Yeni Başlık  Cevap Yaz
Eski Sivas Evleri           (gösterim sayısı: 1.828)
Yazan Konu içeriği
Üye Profili boşluk
admin
[ Sivaslı ]
Site Kurucusu
Kullanıcı Resmi
Kayıt Tarihi: 04.04.2009
İleti Sayısı: 946
Şehir: Sivas
Durum: Forumda Değil
İletişim E-Posta Gönder

Web Adresi | Özel ileti Gönder
Konu Tarihi: 01.02.2011- 16:58


[ Bu içeriği görmek için üye olmalısınız ]

Sivas ilinde Selçuklu döneminde başlayan yerleşim, yeni bir mimariyi de oluşturmuştur. O dönemde daha çok taş işçiliğinin ön plana çıktığı özgün yapılar meydana getirilmiştir. Ancak eski kaynaklardan öğrenilen Sivas sivil mimari örneklerinden günümüze önemli bir kalıntı gelememiştir. XIV.yüzyılın ilk yarısında yöreyi gezen İbni Batuta kentin caddelerinin geniş, yapılarının güzel ve çarşılarının da kalabalığından söz etmiştir.Timur dönemi tarihçilerinden Şerafeddin Yezdi şehirdeki evlerin daha çok güneye yönelik olduğunu belirtmiştir.

Orta Çağda Sivas daha çok surlarla çevrili ve içerisinde anıtsal yapıların olduğu bir kent görünümünde idi. O dönemdeki evler kerpiçten bir veya iki katlı olup, üzerleri toprak dam örtülü idi. XVII.yüzyılda Sivas’ı gezen Evliya Çelebi de kentin kale içinde ve dışındaki evlerinin toprak damlı olduğunu belirtmiştir. Bu gezginlerin anlattığı tanımlar General Moltge’nin 1839’daki anlatımıyla aynı noktadadır. Bu da gösteriyor ki Sivas evleri ilk yapılışından XIX.yüzyıla kadar hemen hemen değişmemiştir. XIX.-XX.yüzyılda toprak damlı kerpiç evler yerlerini kiremit çatılı bir veya iki katlı taş evlere bırakmıştır.

XIX.yüzyıldan sonra Sivas evlerinde harem ve selamlık tipi evlerin yapıldığı görülmektedir. Bu tür evler bazen aynı yapı içerisinde, bazen de aynı avluda birbirleri ile bağlantılı olarak yapılmışlardır. Çoğunlukla çeşme ve helâlara avluda yer verilmiştir. Aynı zamanda bu avlularda kış erzakının yapılabilmesi için büyük bir ocak bulunurdu. Haremlik ve selamlığın aynı ev içerisinde bulunduğu örneklerde, selamlığın kapısı ana caddeye, haremin kapısı da ara sokağa açılıyordu. Bunların kapılarında tokmak ile zelve veya halka denilen ikinci bir ses çıkaran alete yer verilmiştir. Bu aletlerden zelve veya halka çalındığında ev halkına yakın kişilerin geldiği anlaşılır ve avluda bulunanlar da ona göre kendilerine çeki düzen verirlerdi.

Sivas’ın bazı büyük evlerinde dışarıya yuvarlak, beşgen, altıgen planlı “Yıldız Köşkü” denilen bir de asma kat eklenmiştir.

Sivas evleri çoğunlukla bodrum, zemin katı ve birinci kat olarak planlanmıştır. Bununla beraber Akaylar Konağı’nda olduğu gibi zemin katı üzerinde iki katın daha olduğu da görülmüştür. Zemin katlar daha çok taş döşemeli olup, kiler ve ocaklar bu katta bulunmaktadır. Kış aylarında kullanılan bu katın basık ve az pencereli oluşu iklimden kaynaklanmaktadır. Buradaki mekânlara yüklük ve dolaplar da yerleştirilmiştir.

Sivas evlerinin birinci katı daha çok oturma mekânlarıdır. Bu katlar caddeye ve sokağa bakmaktadır. Çıkmalarla odalar genişletilmiş, bol pencerelerle de içerisi aydınlatılmıştır. Başoda da bu katta bulunmaktadır. Sedir kilim ve halılarla çevrili olan odalara “Ağa Gözü” “Hatun Gözü”, “Dana Gözü”, “Gelin Gözü” gibi isimler de verilmiştir.

Sivas evlerinde çoğunlukla üç ayrı plan şemasının kullanıldığı görülmektedir. Bunlardan birincisi iki yüzlü, iç sofalı plan tipidir. Burada ortadaki sofaya iki yandan odaların açılması esas alınmıştır. Ancak bu plan tipinde oda sayısının değişik olduğu da görülmektedir. Sivas’ta Hasan Başeğmez evi ile Mütevellioğlu Mesrur Bey’in evi bu tipe verilecek en güzel örneklerdir.

Sivas’ta bir de dış sofalı, üç tarafı odalı plan tipi uygulanmıştır. Bu plan tipinde bir kenarı avluya bakan sofanın diğer tarafı odalarla çevrilmiştir. Bu plan tipine örnek olarak da Feridun Kangal Konağı ile Abdi Başaran’ın evi gösterilebilinir.

Sivas’ta uygulanan üçüncü plan tipi dört eyvanlı olarak nitelenmektedir. Bu plan tipinde ortada bir sofa, etrafında dört eyvan, köşelerinde de geniş odalara yer verilmiştir. Bu plan tipine örnek olarak Akaylar Konağı gösterilebilinir.

Sivas evleri daha çok taş temeller üzerine kesme taş örgü ve ahşap çatkının kurulması, aralarının kerpiçle doldurulmasından meydana gelmiştir. Bu evlerin dış yüzeyleri samanlı bir çamur ile sıvanır, içerisi de alçı sıva ile sıvanır. Zemin katı sal taşı döşemeli ve sıkışmış topraktandır. Bazen de ahşap kaplama yapıldığı da görülmektedir. Bunların yanı sıra bodrum ve zemin katlarında yöresel taştan da yararlanılmıştır.

Sivas evleri geniş avlular ve bahçeler içerisinde kurulduklarından, evlerin cephe görünümlerinin gösterişli olmasına dikkat edilmiştir. Birçok evde avlu ve sokaklara çıkmalar yapılmıştır. Bunlar cumba veya köşk şeklindedir. Çıkmalar daha çok cephe görünümlerini belirleyici mimari elemanlar olarak görülmektedir. Sivas’ta iki köşeli çıkmalı tip, tek ve köşe çıkmalı tip, düz kat çıkmalı tip ve gönyeli çıkmalı tip gibi örnekler de bulunmaktadır. Evlerin saçaklarında ön cephe esas alınmıştır. Çoğunlukla evlerde saçak altı düz ahşap kaplamalı saçaklara yer verilmiştir. Bazı örneklerde ise saçak dar tutulmuş ve saçak altı eğimli olarak yapılmıştır. Bazı örneklerde ise saçak altları herhangi bir mimari elemanla kapatılmadan düz bırakılmıştır. Bununla beraber cephelere değişik bir görünüm kazandıran enli saçaklara da rastlanmaktadır. Çatılar ise beşik çatı, kırma çatı olarak iki ayrı tipte uygulanmıştır. Bunların üzeri de alaturka kiremitle kaplanmıştır.

Sivas evlerinin içerisinde ahşap ve sıva üzerine kalem işi yapılmasına özen gösterilmiştir. Bu tür uygulamalar tavanlarda, oda kapılarında, yüklük ve dolap kapaklarında, merdiven korkuluklarında, ocak davlumbazlarında görülmektedir. Yaygın olarak kullanılan ahşap tavanlarda çıtalı olarak kullanılmıştır. Çıtakâri denilen bu süsleme tavanlarda S şeklinde birleşerek bütün alanı kaplamıştır. Bu tür süsleme Sivas evlerinde çok yaygın olarak kullanılmıştır. Bunun yanı sıra, çıtaların tavan göbeklerinin kenarlarına doğru daralarak üçgenler meydana getirmesi ve içlerine baklava dilimlerinin serpiştirildiği de görülmüştür. Tavanların ortalarına birer yuvarlak göbek yerleştirilmiştir. Bu tavan göbeği bir bütün halinde olup, bazen de ayrı ayrı hazırlanarak buraya monte edilmiştir. Oda kapıları ile dolap kapakları da süslemelidir.

Sivas evlerinde sıva üzerine yapılan kalem işleri de çok sık görülmektedir. Bunların en güzel örneği Kangal Konağında karşımıza çıkmaktadır. Altın yaldızlı tavan süslemesinin duvarla tavan arasında kalan içbükey kısmında meyve ve bitkisel kompozisyonlara yer verilmiştir. Bu arada deniz veya şehirle ilgili manzara resimleri de çoğunluktadır.


Sivas evleri 1980 yılı öncesinde tespit ve tescili yapılmadığından çoğu yıkılmış ve yerlerini beton yapılara bırakmıştır. Bundan sonra Kültür Bakanlığı tarafından sit alanı ilan edilen mahallelerdeki evler koruma altına alınmıştır. Bu evlerin başında; Ali Baba Mahallesi’ndeki Hasan Başeğmez Evi, Selçuk Mahallesi’nde Abdi Başara Evi, Mütevellioğlu Mesrur Başara Evi, Nalbantlarbaşı Mahallesi’nde Feridun Kangal Konağı; Seyfullah Paşa Konağı, Mehmet Şenol Konağı, Kaleardı Mahallesi’nde Akaylar Konağı, Benderli Ali Ağa’nın 1815 yılında yaptırdığı Susamışlar Konağı, Ali Ağa’nın 1827 yılında yaptırdığı, Sivas Belediyesi’nce Kültür Evi olarak kullanılan Abdi Ağa Konağı, Sivas Hizmet Vakfı Genel Merkezi olarak kullanılan Osman Ağa Konağı ve Mihrali Bey Konağı gelmektedir.

Örnek bazı resimler ;  

[ Bu içeriği görmek için üye olmalısınız ]





Kurtar beni Sivaslım , Gel Tut Elimden
__________________

Bu ileti en son admin tarafından 01.02.2011- 16:59 tarihinde, toplamda 1 kez değiştirilmiştir.


Yeni Başlık  Cevap Yaz



Forum Ana Sayfası  »  SİVAS TARİHİ  »  SİVAS'TAKİ TARİHİ ESERLER
 »  Eski Sivas Evleri

Forum Ana Sayfası


 


Benzer konular
Başlık Yazan Cevap Gösterim Son ileti
Konu Klasör Eski Divriği Evleri admin 0 1451 01.02.2011- 17:01
Konu Klasör Sivas'ın Eski Adı admin 0 1508 29.03.2011- 11:26
Konu Klasör Eski Sivas elektrospot 1 933 13.02.2014- 22:52
Konu Klasör Eski Başkent Sivas admin 1 5172 15.11.2009- 19:09
Konu Klasör Sivas Eski Resimleri ( Nostalji ) admin 0 4099 29.12.2009- 23:43

Etiketler   Eski,   Sivas,   Evleri


Forum Yazılımı:   php Kolay Forum (phpKF)  ©  2007 - 2010   phpKF Ekibi

Sivas:ws Sivas Forum

 RSS Beslemesini Görmek için Tıklayın   RSS Beslemesini Google Sayfama Ekle   RSS Beslemesini Yahoo Sayfama Ekle



| Sitemap Güncelle | Sitemap | Ping |
| Sivas |
Turizm ve Ulaşım